Język włoski: Najzabawniejsze włoskie ‘modi di dire’

Po polsku od przedszkola wiemy co znaczą wyrażenia: „mieć urwanie głowy”, „leje jak z cebra”, „flaki z olejem” czy „na czarną godziną”.

Pamiętacie za to nasze zdziwienie, kiedy po raz pierwszy życzono nam we Włoszech „in bocca a lupo”, to jest abyśmy poszli „w paszczę wilka”?

Nauka idiomów w obcym języku wymaga pewnego wysiłku, ale jednocześnie przynosi mnóstwo frajdy. Wyrażenia frazeologiczne mają bowiem to do siebie, że tłumaczone dosłownie okazują się komiczne.

Oto przegląd 20 popularnych włoskich powiedzonek. Znacie je wszystkie?

Idiom: acqua in bocca!

Dosłowne tłumaczenie: woda w usta

Znaczenie: zachowaj sekret dla siebie

Z powstaniem tego wyrażenia wiąże się zabawna legenda. Brzmi ona mniej więcej tak:

Była sobie kiedyś plotkara. Obmawianie innych, było tym, przed czym w żaden sposób nie potrafiła się powstrzymać. Jako osoba pobożna zamartwiała się, że prędzej czy później spotka ją za ten grzech straszliwa kara. Chodziła regularnie do spowiedzi, błagając kapłana, aby pomógł jej uwolnić się od tego grzesznego nawyku. Niestety ani zalecony post, ani pacierze w ogóle nie skutkowały. Pewnego razu spowiednik zadał kobiecie osobliwą pokutę. Otóż wręczył jej buteleczkę z wodą, nakazał nosić przy sobie i napełniać usta wodą, zawsze wtedy, kiedy najdzie ją ochota, aby obmówić bliźniego. Metoda ta okazała się bardzo skuteczna i kobieta przestała grzeszyć. Przekonanie o cudownych korzyściach wynikających z trzymania „acqua in bocca!” zapisały się w powszechnej świadomości i utrwaliły w języku.


Idiom: in bocca al lupo!

Dosłowne tłumaczenie: w paszczę wilka!

Znaczenie: powodzenia! (używane zwłaszcza przed egzaminami)


Idiom: Crepi lupo!

Dosłowne tłumaczenie: Niech wilk zdechnie!

Znaczenie: Wyrażenie to używa się w odpowiedzi na „in bocca lupo”, czyli życzenia powodzenia, zamiast słowa „dziękuję”, które podobno mogłoby przynieść pecha.


Idiom: essere in gamba

Dosłowne tłumaczenie: być w nodze

Znaczenie: być inteligentnym, zdolnym


Idiom: rompere le scatole

Dosłowne tłumaczenie: psuć pudła

Znaczenie: denerwować


Idiom: toccare ferro

Dosłowne tłumaczenie: dotykać żelaza

Znaczenie: odpukać w niemalowane drewno


Idiom: essere al verde

Dosłowne tłumaczenie: być na zielonym

Znaczenie: być bez pieniędzy (odpowiednik polskiego wyrażenia „być bez grosza przy duszy”)


Idiom: alzare il gomito

Dosłowne tłumaczenie: podnosić łokieć

Znaczenie: pić, upijać się


Idiom: cogliere due piccioni con una fava

Dosłowne tłumaczenie: złapać dwa gołębie na jedno (ziarno) bobu

Znaczenie: podwójnie korzystać z nadarzającej się okazji (odpowiednik naszego: piec dwie pieczenie na jednym ogniu)


Idiom: passare la patata bollente

Dosłowne tłumaczenie: przełożyć gorącego ziemniaka

Znaczenie: zwalać odpowiedzialność na kogoś


Idiom: non avere peli sulla lingua

Dosłowne tłumaczenie: nie mieć sierści na języku

Znaczenie: mówić wprost, prosto z mostu


Idiom: minestra riscalada

Dosłowne tłumaczenie: odgrzewana zupa warzywna

Znaczenie: rzecz lub sytuacja przedstawiana jaka nowa, ale w rzeczywistości powtórzona; odgrzewany temat


Idiom: felice come una Pasqua

Dosłowne tłumaczenie: szczęśliwy jak Wielkanoc

Znaczenie: bardzo szczęśliwy


Idiom: fare una bella figura

Dosłowne tłumaczenie: robić piękną figurę

Znaczenie: robić duże i pozytywne wrażenie


Idiom: non sapere a che santo voltarsi

Dosłowne znaczenie: nie wiedzieć w stronę którego świętego się odwrócić

Znaczenie: nie wiedzieć co począć


Idiom: prendere una cotta

Dosłowne tłumaczenie: wziąć gorącą (rzecz)

Znaczenie: zadurzyć się w kimś, zakochać


Idiom: trattare qualcuno a pesci in faccia

Dosłowne tłumaczenie: traktować kogoś rybami po twarzy

Znaczenie: pomiatać kimś, bardzo źle kogoś traktować


Idiom: cadere dalle nuvole

Dosłowne tłumaczenie: spaść z chmur

Znaczenie: być zaskoczonym


Idiom: ad occhio e croce

Dosłowne tłumaczenie: na oko i krzyż

Znaczenie: mniej więcej, pi razy oko

 

zebrała Danuta Wojtaszczyk

***

Znasz  jakąś inną anegdotę związaną z etymologią, któregoś z włoskich powiedzonek? Podziel się nią w komentarzu!


 Chcesz być na bieżąco ze sprawami, które interesują Polaków we Włoszech i miłośników Włoch? Codziennie aktualne wiadomości, poradniki, ciekawostki. Śledź nas na Facebooku


Zobacz także:

30 najpopularniejszych włoskich przysłów