in , ,

Imigracja we Włoszech: ponad 5,5 mln cudzoziemców. Raport IDOS 2026 pokazuje zmieniający się kraj

Zaprezentowano nowy raport Dossier Statistico Immigrazione: cudzoziemcy stanowią 9,4% ludności Włoch, a ponad 2,5 mln z nich pracuje. Problemy z „Decreto Flussi”, utrzymujące się nierówności ekonomiczne i coraz bardziej niebezpieczne Morze Śródziemne.

Rzym, 28 października 2026 r. – We Włoszech mieszka ponad 5,5 mln cudzoziemców, co stanowi 9,4% ludności kraju. To obecność już strukturalna, która pomaga utrzymać demograficzną i gospodarczą stabilność kraju, ale wciąż zderza się z przeszkodami biurokratycznymi, nierównościami społecznymi i trudnym dostępem do pracy wymagającej kwalifikacji.

Taki obraz wyłania się z raportu Dossier Statistico Immigrazione 2026, opublikowanego już po raz 36. i zaprezentowanego w Rzymie oraz jednocześnie w poszczególnych regionach Włoch przez ośrodek badawczy Centro Studi e Ricerche IDOS.

Raport, przygotowany we współpracy z Centro Studi Confronti i przy wsparciu m.in. Istituto di Studi Politici S. Pio V oraz funduszu Otto per mille Kościoła Waldensów (Tavola Valdese), analizuje najważniejsze zmiany zjawisk migracyjnych we Włoszech, w Europie i na świecie.

Ponad 5,5 mln cudzoziemców i niemal milion nowych obywateli Włoch

Według wstępnych danych za 2025 r. liczba cudzoziemców zamieszkałych we Włoszech osiągnęła 5 559 527, czyli o 3,5% więcej niż rok wcześniej.

Cudzoziemcy mieszkają dziś praktycznie na terenie całego kraju: zaledwie 20 spośród 7 896 włoskich gmin nie ma wśród swoich mieszkańców ani jednej osoby z obcym obywatelstwem.

Szczególnie wymowne są dane o nabyciu obywatelstwa włoskiego. W latach 2021–2025 obywatelami Włoch zostały aż 962 431 osoby, w tym ponad 196 tys. w samym 2025 r.

Są to przeważnie ludzie młodzi, co potwierdza proces zakorzeniania się obejmujący już kilka pokoleń.

Demograficzny wkład imigracji zyskuje na znaczeniu w kraju, w którym społeczeństwo stopniowo się starzeje, a liczba urodzeń systematycznie spada.

Praca: ponad 2,5 mln zatrudnionych cudzoziemców

Raport podkreśla kluczową rolę pracowników z zagranicy we włoskiej gospodarce.

W 2025 r. liczba pracujących cudzoziemców wyniosła 2 587 000, czyli 10,7% wszystkich zatrudnionych, o 2,9% więcej niż w 2024 r.

Ich udział jest szczególnie wysoki w niektórych strategicznych branżach: cudzoziemcy stanowią 64,3% pracowników usług na rzecz gospodarstw domowych, 21,5% w rolnictwie, 19,2% w hotelarstwie i gastronomii oraz 17,9% w budownictwie.

Mimo tego wkładu wciąż utrzymują się znaczne różnice zawodowe i ekonomiczne.

Niemal 30% pracujących cudzoziemców wykonuje prace niewymagające kwalifikacji, wobec 8% Włochów. Powszechne jest także zjawisko pracy poniżej kwalifikacji: 54,8% zatrudnionych cudzoziemców z wyższym wykształceniem wykonuje pracę poniżej swojego poziomu wykształcenia, wobec 19,2% Włochów.

Do tego dochodzi luka płacowa. Według przytoczonych w raporcie danych INPS (włoskiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) średnie roczne wynagrodzenie zatrudnionych cudzoziemców wynosi 15 891 euro, wobec 23 876 euro średnio dla wszystkich pracowników najemnych.

„Decreto Flussi”: system nadal ma poważne wady

Jeden z najważniejszych fragmentów raportu dotyczy funkcjonowania „Decreto Flussi” – dekretu, za pomocą którego Włochy planują przyjazdy pracowników z krajów spoza Unii Europejskiej.

Według analizy IDOS, opartej również na monitoringu kampanii Ero Straniero, istnieje ogromna przepaść między zaplanowanymi wjazdami a tymi, które faktycznie kończą się wnioskiem o zezwolenie na pobyt (permesso di soggiorno).

W 2024 r. przy 147 tys. dostępnych limitów i niemal 721 tys. wniosków o zatrudnienie wydano 72 704 zgody nulla osta (zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca) i 35 287 wiz. Wniosków o zezwolenie na pobyt złożono zaledwie 24 858.

Innymi słowy, tylko 16,9% zaplanowanych limitów przełożyło się na wniosek o zezwolenie na pobyt – wynik, który według raportu świadczy o strukturalnych problemach tego mechanizmu.

W 2025 r., według niepełnych jeszcze danych przytoczonych w publikacji, stosunek złożonych wniosków o zezwolenie na pobyt do zatwierdzonych limitów spadł jeszcze bardziej – do 7,9%.

IDOS podkreśla zatem potrzebę przemyślenia procedur: odejścia od sztywnego systemu click day (dni, w których wnioski składa się online w ściśle określonym momencie, a decyduje kolejność zgłoszeń) i wprowadzenia bardziej elastycznych ścieżek wjazdu w celu podjęcia pracy, lepiej dopasowanych do potrzeb rynku pracy.

Ubóstwo i nierówności: co trzecia rodzina cudzoziemców zagrożona

Raport poświęca szczególną uwagę sytuacji ekonomicznej rodzin imigrantów.

W 2025 r. zagrożenie ubóstwem dotyczyło 33,7% rodzin z co najmniej jednym członkiem z obcym obywatelstwem, wobec 16,6% rodzin składających się wyłącznie z Włochów.

Znacznie częstsze jest też zjawisko ubóstwa pracujących: dotyczy ono 25,9% gospodarstw domowych z udziałem cudzoziemców, wobec 8,3% rodzin włoskich.

Pokazuje to, że uczestnictwo w rynku pracy nie zawsze gwarantuje odpowiednie warunki życia.

Różnice widać także w dostępie do mieszkań, w możliwości uzyskania kredytu hipotecznego oraz w ścieżkach edukacyjnych młodego pokolenia.

Szkoła: ponad 936 tys. uczniów cudzoziemców, prawie dwie trzecie urodzone we Włoszech

Kolejna ważna liczba dotyczy obecności uczniów bez obywatelstwa włoskiego w systemie szkolnym.

W roku szkolnym 2024/2025 uczniów cudzoziemców było 936 359, co stanowiło 11,9% wszystkich uczniów.

Spośród nich 604 397, czyli 64,5%, urodziło się we Włoszech.

Dane te potwierdzają, że migranci są już integralną częścią włoskiego społeczeństwa, a znaczna część młodego pokolenia dorasta i kształci się w całości w tym kraju.

Nadal jednak występują trudności w edukacji: raport wskazuje na znacznie wyższy odsetek przedwcześnie kończących naukę wśród uczniów cudzoziemców oraz ich większą koncentrację w technikach i szkołach zawodowych.

Morze Śródziemne: mniej przybyszów, ale większe ryzyko śmierci

Raport analizuje także zmiany na szlakach migracyjnych i skutki europejskiej polityki kontroli granic.

W 2025 r. drogą morską przybyło do Włoch 66 296 osób, mniej więcej tyle samo co w 2024 r. W pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. liczba osób, które dotarły do włoskich brzegów, wyniosła 19 497.

Spadek liczby przybyszów nie przełożył się jednak na proporcjonalny spadek liczby tragedii na morzu.

Według danych IDOS w 2025 r. na środkowym Morzu Śródziemnym odnotowano 1 342 zmarłych lub zaginionych, czyli jedną ofiarę na 49 osób, które dotarły do celu.

W pierwszych ośmiu miesiącach 2026 r. ofiar było co najmniej 914, a proporcja dramatycznie się pogorszyła: jedna ofiara na 21 przybyłych.

Środkowa część Morza Śródziemnego pozostaje więc jednym z najniebezpieczniejszych szlaków migracyjnych na świecie.

Zjawisko strukturalne, które wymaga długofalowej polityki

Dossier Statistico Immigrazione 2026 pokazuje kraj, w którym imigracji nie można już postrzegać wyłącznie przez pryzmat przybyć drogą morską i sytuacji kryzysowych.

Dane ukazują ludność cudzoziemską zakorzenioną na miejscu, obecną na rynku pracy, w szkołach i w tkance gospodarczej, której wkład jest szczególnie ważny w obliczu włoskiego kryzysu demograficznego.

Jednocześnie ujawniają się problemy dotyczące jakości zatrudnienia, zagrożenia ubóstwem, procedur wjazdowych i dostępu do szans społecznych.

Wyzwaniem wskazanym w raporcie jest odejście od zarządzania imigracją głównie w trybie kryzysowym i wypracowanie polityki strukturalnej, która pogodzi potrzeby gospodarcze i demograficzne Włoch z ochroną praw i integracją ludzi.

Prezydent Włoch Sergio Mattarella

Migranci. Mattarella: „Ratowanie życia na morzu to fundamentalna wartość włoskiej żeglugi”

Reforma Frontexu i ochrona granic Unii Europejskiej

UE wzmacnia Frontex: do 30 tysięcy funkcjonariuszy i nowe uprawnienia w zakresie powrotów